ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਵਤਪੁਰਾ ਸਰਕਾਰ ਧਾਮ ਉਹ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਪਰਮ ਪੂਜਯ ਸ਼੍ਰੀ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਨੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਦੇ ਅਸ਼ਾਂਤ ਰਹੇ ਚੰਬਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ — ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਥਾਨ ਜੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਕਰੁਣਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਸਦਕਾ ਬਦਲ ਕੇ ਅੱਜ ਇੱਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਤੀਰਥ ਅਸਥਾਨ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਸੰਖੇਪ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਵਤਪੁਰਾ ਸਰਕਾਰ ਧਾਮ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਚੰਬਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਪਹੂਜ ਅਤੇ ਸੋਨਮ੍ਰਿਗਾ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਗਵਾਲੀਅਰ ਅਤੇ ਝਾਂਸੀ ਤੋਂ 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਹੈ। 1960 ਤੋਂ 1985 ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਚੰਬਲ ਆਪਣੀਆਂ ਅਪਰਾਧਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬਦਨਾਮ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਸਿੱਖਿਆ, ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਅਤੇ ਵਾਹੀਯੋਗ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀਆਂ। 1990 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਦਿੱਬ ਸੰਤ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਚਰਨ ਪਾਏ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮਿਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ ਜੋ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਫੈਲਾਵੇ।
ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਸੰਤ ਦਾ ਮਿਸ਼ਨ
ਭਾਵੇਂ ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਹੱਥ ਪਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਸੰਤ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਜੋ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿੱਬਤਾ ਅਤੇ ਕਰੁਣਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਥਾਂ ਬਣਾ ਲਈ। ਧਾਮ ਲਈ ਇਸ ਨੌਜਵਾਨ ਸੰਤ ਵੱਲੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਚੰਬਲ ਦੀਆਂ ਬਦਨਾਮ ਬੀਹੜਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਰ ਸੀ, ਜੋ ਖੰਡਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਨਾ ਕੋਈ ਇਸ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। 1991 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੌਜਵਾਨ ਸੰਤ ਨੇ ਇੱਕ ਯੱਗ (ਹਿੰਦੂ ਧਾਰਮਿਕ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ) ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ, ਜੋ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਝੱਲੇ ਜਾ ਰਹੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਸਕੇ। ਇਹ ਯੱਗ ਸਫਲ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਾਇਆ ਕਿ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਉੱਧਾਰ ਲਈ ਕਿਸੇ ਸੰਤ ਵੱਲੋਂ ਲਏ ਸੰਕਲਪ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਿਗਿਆਸਾ ਉੱਠੇ ਕਿ ਇਹ ਸੰਤ ਕੌਣ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸ਼੍ਰੀ ਰਵੀ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਹਨ, ਜੋ ਪਰਮ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਜੀਵੰਤ ਸਰੂਪ ਹਨ। 1991-95 ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਬ ਗੁਰੂ ਦੀ ਦੇਖ-ਰੇਖ ਹੇਠ ਅਨੇਕਾਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਮਾਨਵ-ਭਲਾਈ ਦੇ ਕਾਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ। 1996 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼੍ਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਦੇਵਰਹਾ ਬਾਬਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਕਿਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਯੱਗ ਕਰਾਉਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ। ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇੰਨੀ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੀ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮ ਕਰਾਉਣਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੈ, ਪਰ ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼੍ਰੀ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਗਲਤ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਮਾਗਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੀ.ਬੀ.ਸੀ. ਲੰਡਨ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਾਰਮਿਕ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਦੱਸਿਆ, ਬੜੀ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੋਇਆ।
ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਧਾਮ ਤੱਕ (2005)
ਸਾਲ 2005 ਵਿੱਚ, ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼੍ਰੀ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਚਰਨ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲੈਣ ਤੋਂ 14 ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ ਇੱਕ ਧਾਮ (ਤੀਰਥ) ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਵਾਂ ਨਾਮ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਵਤਪੁਰਾ ਸਰਕਾਰ ਧਾਮ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼੍ਰੀ ਫਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗਿਆਨ ਦੀ ਖੋਜ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿੱਚ, ਵੈਰਾਗ ਦੀ ਚਿੱਤਰਕੂਟ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦੀ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ (ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਦੇ 3 ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਸਥਾਨ), ਪਰ ਰਾਵਤਪੁਰਾ ਧਾਮ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਅਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਗੁਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਸੱਚ ਦੀ ਸੱਚੀ ਤਲਾਸ਼, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਸਰਲ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਰਾਵਤਪੁਰਾ ਧਾਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮਨੋਕਾਮਨਾ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬਦਲਿਆ ਹੋਇਆ ਖੇਤਰ
ਅੱਜ ਸਾਲ 2007 ਵਿੱਚ, ਇਹ ਖੇਤਰ ਜੋ ਕਦੇ ਬਾਹਰੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਚਮਤਕਾਰੀ ਬਦਲਾਅ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਫੈਲੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਹੁਣ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਰਾਵਤਪੁਰਾ ਧਾਮ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਅਦਭੁੱਤ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼੍ਰੀ ਦੀ ਛਤਰ-ਛਾਇਆ ਹੇਠ ਉਸ ਦੀ ਥਾਂ ਹੁਣ ਨਿਡਰਤਾ, ਅਨੰਦ, ਦਿੱਬ ਪ੍ਰੇਮ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੇ ਲੈ ਲਈ ਹੈ। ਰਾਵਤਪੁਰਾ ਧਾਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇੰਨੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਹੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇਸ ਦਿੱਬ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਉਸ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇ, ਜੋ 17 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਹੋਈ ਨਿਮਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦੇਵਸਥਾਨਮ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ
ਪਤਾ:
ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਵਤਪੁਰਾ ਸਰਕਾਰ ਧਾਮ
ਤਹਿਸੀਲ — ਲਹਾਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ — ਭਿੰਡ
ਡਿਵੀਜ਼ਨ — ਗਵਾਲੀਅਰ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ — 475661, ਭਾਰਤ
ਸੰਪਰਕ: +91 72229 10415 · dydirector@srgoi.org