ਹਰਿਦੁਆਰ ਆਸ਼ਰਮ

ਹਰਿਦੁਆਰ — "ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਦੁਆਰ", ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਸੱਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ — ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਕੰਢੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਵਤਪੁਰਾ ਸਰਕਾਰ ਹਰਿਦੁਆਰ ਆਸ਼ਰਮ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਹਰਿਦੁਆਰ — ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਦੁਆਰ

ਹਰਿਦੁਆਰ ਆਸ਼ਰਮ :-
ਹਰਿਦੁਆਰ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਦੁਆਰ। ਹਿੰਦੂਆਂ ਲਈ ਹਰਿਦੁਆਰ ਸੱਤ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਚਰਨ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਛੱਡੇ ਸਨ। ਹਿੰਦੂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰਿਦੁਆਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਮਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਉਸ ਕਲਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਅਚਾਨਕ ਛਲਕ ਕੇ ਡਿੱਗੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਵਾਹਨ, ਦਿੱਵ ਪੰਛੀ ਗਰੁੜ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਹਰ 12 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਕੁੰਭ ਮੇਲਾ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿੱਵ ਪੁਰਬ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਅਤੇ ਮੋਕਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਿਧੀਵਤ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰੀ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਤੇ ਸੈਲਾਨੀ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਜਿਸ ਥਾਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਹਰ ਕੀ ਪੌੜੀ ਸਥਿਤ ਬ੍ਰਹਮ ਕੁੰਡ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਹਰ ਕੀ ਪੌੜੀ ਦਾ ਸ਼ਾਬਦਿਕ ਅਰਥ ਹੈ "ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਚਰਨ"। ਹਰਿਦੁਆਰ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਬਹੁਤ ਅਮੀਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਅੱਜ ਵੀ ਕਈ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹਵੇਲੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹਿਲ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕੰਧ-ਚਿੱਤਰ ਅਤੇ ਬਾਰੀਕ ਪੱਥਰ ਦੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਹਰ ਕੀ ਪੌੜੀ ਉੱਤੇ

ਆਸ਼ਰਮ ਬਿਲਕੁਲ ਹਰ ਕੀ ਪੌੜੀ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਨਿਵਾਸ ਦੀ ਸੁਵਿਧਾ ਹੈ।
 ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਪਤਾ :-
ਸੰਪਰਕ ਵਿਅਕਤੀ - ਸ਼੍ਰੀ ਪੂਰਣੇਂਦੁ ਚੱਕਰਵਰਤੀ

ਪਤਾ

ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਵਤਪੁਰਾ ਸਰਕਾਰ ਹਰਿਦੁਆਰ ਆਸ਼ਰਮ
ਰੇਲਵੇ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਕੋਲ, ਭੀਮ ਗੋੜਾ ਰੋਡ
ਹਰ ਕੀ ਪੌੜੀ, ਹਰਿਦੁਆਰ, ਉੱਤਰਾਖੰਡ, ਭਾਰਤ

ਸੰਪਰਕ ਵਿਅਕਤੀ: ਸ਼੍ਰੀ ਪੂਰਣੇਂਦੁ ਚੱਕਰਵਰਤੀ